Xuất phát từ mong muốn phát triển vật liệu xây dựng nhẹ hơn, dễ thi công và sử dụng tài nguyên hiệu quả, ThS. KTS. Nguyễn Thanh Tân – Giảng viên Khoa Kiến trúc – Xây dựng, Trường Đại học Công nghệ TP.HCM (HUTECH) đã nghiên cứu, phát triển sáng chế “Gạch lắp ráp đa năng linh hoạt” với cấu trúc liên kết không gian ba chiều (3D). Sáng chế được cấp Bằng độc quyền sáng chế Việt Nam số 56575, do HUTECH là chủ sở hữu, đánh dấu kết quả nghiên cứu có tiềm năng ứng dụng trong lĩnh vực vật liệu xây dựng và phát triển công trình bền vững.
Ý tưởng nghiên cứu bắt nguồn từ quá trình ThS. KTS. Nguyễn Thanh Tân tham gia các hoạt động hỗ trợ xây dựng nhà ở cho người có hoàn cảnh khó khăn cùng tổ chức Habitat for Humanity Vietnam. Khi tiếp cận công nghệ gạch lắp ghép ICEB (Interlocking Compressed Earth Brick) của Thái Lan, Thầy nhận thấy những hạn chế về trọng lượng và tính linh hoạt của gạch nguyên khối. Từ thực tế đó, Thầy nghiên cứu giải pháp tách viên gạch thành các thành phần riêng biệt, tạo khoảng rỗng bên trong nhằm giảm lượng vật liệu sử dụng, đồng thời có thể tận dụng không gian để bố trí hệ thống điện, cấp thoát nước và cải thiện khả năng cách nhiệt của công trình.

Điểm nổi bật của sáng chế là chỉ sử dụng hai viên thành phần nhưng có thể tổ hợp thành nhiều cấu hình khác nhau, đáp ứng các vị trí như góc tường, ngã ba, ngã tư, cột và dầm. Khác với phương pháp xây truyền thống, các thành phần gạch được bố trí lệch trục và liên kết theo không gian ba chiều (3D), hình thành cơ chế khóa liên kết bằng hình học. Thiết kế này hướng đến việc tăng tính ổn định của hệ lắp ghép, đồng thời không cần sử dụng keo hoặc vữa tại các vị trí tiếp giáp giữa các viên gạch.
Để hiện thực hóa giải pháp kỹ thuật, Thầy đã trải qua nhiều giai đoạn thử nghiệm và cải tiến khuôn đúc. Từ những mẫu khuôn ban đầu sử dụng mốp, xốp đến phương pháp hàn các thanh thép mỏng, quá trình chế tạo đều gặp khó khăn trong việc kiểm soát sai số kích thước, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng lắp ghép. Việc chuyển sang gia công khuôn bằng công nghệ CNC đã giúp nâng cao độ chính xác của các thành phần, tạo điều kiện hoàn thiện sản phẩm và cải thiện khả năng lắp ráp trong thực tế.
Bên cạnh ưu điểm về tính linh hoạt, sáng chế còn hướng đến đơn giản hóa quá trình thi công, giảm sự phụ thuộc vào tay nghề thợ xây và hạn chế phát sinh chất thải tại công trường. Đáng chú ý, trong quá trình thử nghiệm tại công trình thực tế, Thầy đã theo dõi nhiệt độ bên ngoài và bên trong bức tường liên tục trong 21 ngày đêm, ghi nhận mức chênh lệch nhiệt độ trung bình khoảng 4–5°C. Kết quả bước đầu cho thấy tiềm năng cách nhiệt của hệ thống gạch lắp ghép, tạo cơ sở để tiếp tục nghiên cứu khả năng giảm nhu cầu làm mát và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong công trình.
Từ kết quả nghiên cứu đạt được, ThS.KTS. Nguyễn Thanh Tân kỳ vọng sáng chế sẽ tiếp tục được hoàn thiện và từng bước ứng dụng vào thực tiễn thông qua việc hình thành không gian nghiên cứu, thử nghiệm và sản xuất, hướng đến xây dựng thương hiệu “Gạch lắp ráp của Khoa Kiến trúc – Xây dựng HUTECH”. Đây không chỉ là cơ hội phát triển sản phẩm mang dấu ấn riêng của Nhà trường mà còn tạo môi trường để sinh viên tham gia nghiên cứu, thực tập và trải nghiệm quy trình sản xuất, thi công thực tế.
Đặc biệt, sản phẩm được kỳ vọng có thể ứng dụng trong các chương trình xây dựng nhà tình thương, nhà tình nghĩa và hoạt động tình nguyện, đồng thời tiếp tục phát triển theo hướng sử dụng vật liệu xanh, vật liệu tái chế và giảm thiểu chất thải xây dựng.
Từ một ý tưởng xuất phát từ thực tiễn đến sáng chế được bảo hộ, “Gạch lắp ráp đa năng linh hoạt” không chỉ thể hiện tinh thần đổi mới sáng tạo mà còn mở ra hướng kết nối giữa nghiên cứu khoa học, đào tạo ứng dụng và trách nhiệm cộng đồng, góp phần lan tỏa giá trị phát triển bền vững tại HUTECH.
Khoa Kiến trúc - Xây dựng