Thông qua chuyên đề “Kỹ năng giao tiếp sư phạm trong kỷ nguyên số”, Trường Đại học Công nghệ TP.HCM (HUTECH) đã mang đến cho giáo viên Trường Tre Việt (Bamboo School) nhiều góc nhìn mới về cách lắng nghe, thấu hiểu và phản hồi với học sinh, từ đó xây dựng sự kết nối tích cực hơn trong lớp học hiện đại.
Chương trình do Trung tâm Tư vấn và Phát triển năng lực người học HUTECH tổ chức vào ngày 16/5
Chuyên viên Tâm lý Nguyễn Hữu Hên - nhân viên Trung tâm Tư vấn và Phát triển năng lực người học tạo không khí kết nối sôi nổi qua nhiều hoạt động, giúp giáo viên có dịp tương tác, trao đổi và đặt mình vào các bối cảnh giao tiếp cụ thể với học sinh
Đảm nhận vai trò diễn giả, ThS. Chế Dạ Thảo - Giám đốc Trung tâm Tư vấn và Phát triển năng lực người học đã dẫn dắt chuyên đề bằng thông điệp giàu gợi mở: “Chúng ta không thiếu phương pháp dạy học. Nhưng đôi khi, chúng ta thiếu một cách nói khiến học sinh muốn lắng nghe”
ThS. Chế Dạ Thảo chia sẻ nhiều thông tin giá trị tại buổi tập huấn
Từ đó, chương trình đi vào những chuyển dịch quan trọng trong giao tiếp sư phạm hiện nay: từ trực tiếp sang đa nền tảng, từ truyền đạt một chiều sang phản hồi tức thì, từ vị thế quyền lực sang khả năng kết nối.
Trong môi trường số, thông điệp giữa giáo viên và học sinh không còn gói gọn trong lớp học. Một lời nhắn trên Zalo, một phản hồi trong nhóm, một bình luận hay sự im lặng sau tin nhắn đều có thể tạo nên cảm xúc và ảnh hưởng đến mối quan hệ thầy trò. Vì vậy, giáo viên đang dạy thế hệ Gen Alpha nhưng không thể chỉ giao tiếp bằng trải nghiệm của thế hệ trước. Điều cần thay đổi trước hết là cách người dạy lắng nghe, đặt câu hỏi và phản hồi trước cảm xúc của học sinh.
Không khí tập huấn diễn ra sôi nổi với nhiều chia sẻ và trao đổi thực tiễn
Các tình huống được đưa ra trong chương trình đều rất gần với thực tế giáo dục: học sinh nói “Em không muốn làm bài này”, học sinh đã xem tin nhắn nhưng không phản hồi, học sinh xin nghỉ, hoặc trả lời bằng thái độ lạnh nhạt. Từ những ví dụ ấy, giáo viên cùng phân tích điều gì đang diễn ra phía sau hành vi của học sinh, các em có thể đang cảm thấy gì và người dạy nên nói lại thế nào để tránh làm tổn thương hoặc tạo thêm khoảng cách.
Một điểm nhấn của buổi tập huấn là phần nhận diện ba “lệch chuẩn” thường gặp trong giao tiếp sư phạm: phản xạ quyền lực, đoán mà không hỏi, phản hồi nhanh nhưng thiếu cảm xúc. Đây là những phản ứng có thể xuất hiện rất tự nhiên trong môi trường nhiều áp lực, song cũng dễ khiến học sinh cảm thấy không được lắng nghe. Qua hoạt động thảo luận nhóm và xử lý tình huống, giáo viên có cơ hội nhìn lại cách phản hồi của chính mình, từ đó điều chỉnh để giao tiếp mềm mại, rõ ràng và nhân văn hơn.
Hoạt động thảo luận nhóm giúp giáo viên nhìn lại cách giao tiếp và phản hồi trong môi trường sư phạm
Tại chương trình, mô hình P.E.A.C.E gồm Pause - Empathy - Ask - Clarify - Encourage được diễn giả giới thiệu như một cách tiếp cận giúp giáo viên xây dựng phản hồi tích cực với học sinh. Theo đó, trước khi đưa ra lời khuyên hay yêu cầu, giáo viên cần dừng lại để quan sát, thể hiện sự thấu cảm, đặt câu hỏi, làm rõ vấn đề và khích lệ học sinh tiếp tục chia sẻ. Đây là cách để giáo viên “chạm đúng” cảm xúc trước khi đưa ra thông điệp cần truyền đạt.
Mô hình P.E.A.C.E được giới thiệu giúp xây dựng phản hồi tích cực và thấu cảm với học sinh
Phần thực hành với mô hình P.E.A.C.E giúp các thầy cô thử chuyển đổi những câu phản hồi quen thuộc thành cách diễn đạt giàu tính đồng hành hơn. Thay vì phản ứng ngay bằng mệnh lệnh, thầy cô được khuyến khích bắt đầu bằng việc ghi nhận cảm xúc, làm rõ nguyên nhân và cùng học sinh tìm hướng xử lý. Sự thay đổi trong một câu nói có thể tạo ra khác biệt lớn, giúp học sinh cảm thấy an toàn hơn khi chia sẻ và sẵn sàng hợp tác trong quá trình học tập.
Các thầy cô cùng thực hành điều chỉnh cách phản hồi theo hướng tích cực và giàu tính đồng hành hơn
“Buổi tập huấn rất bổ ích, giúp thay đổi cách tiếp cận với học sinh và mang đến nhiều góc nhìn thực tế trong giao tiếp sư phạm. Qua đó, các thầy cô cũng hiểu học sinh nhiều hơn để đồng hành cùng các em hiệu quả hơn” - Thầy Hoàng Văn Khánh - Trưởng Cơ sở Bamboo Xuân Thới Sơn chia sẻ.
Tin: Gia Hân
Ảnh: Anh Khoa
TT. Truyền thông