NGÀY 6: TÔI BIẾT KẾT NỐI VÀ CHIA SẺ

10/10/2026

Kết nối cũng là một cách chăm sóc sức khỏe tinh thần

Có những giai đoạn chúng ta không muốn làm phiền ai nên chọn cách tự chịu đựng. Một bài thi không như mong đợi, mâu thuẫn trong một mối quan hệ, áp lực tài chính, cảm giác không theo kịp bạn bè hoặc chỉ đơn giản là một chuỗi ngày mệt mỏi kéo dài. Bên ngoài, mọi thứ vẫn diễn ra bình thường. Bạn vẫn đi học, vẫn trả lời tin nhắn, vẫn hoàn thành những việc cần làm. Nhưng bên trong, cảm giác phải tự xoay xở với tất cả đôi khi khiến mọi thứ trở nên nặng nề hơn.

Một trong những hiểu lầm khá phổ biến là cho rằng trưởng thành đồng nghĩa với việc phải tự giải quyết mọi vấn đề. Thực tế, con người là một sinh vật xã hội. Kết nối với người khác không chỉ mang ý nghĩa tình cảm mà còn là một phần quan trọng của khả năng thích nghi và phục hồi khi gặp khó khăn. Khi cảm thấy được lắng nghe, được thấu hiểu và biết rằng mình không phải đối diện với mọi thứ một mình, áp lực tâm lý có thể trở nên dễ chịu hơn.

Điều này không có nghĩa rằng cứ chia sẻ là vấn đề sẽ được giải quyết ngay. Một người bạn không thể thay bạn hoàn thành bài tập. Gia đình không phải lúc nào cũng có câu trả lời cho những băn khoăn của bạn. Giảng viên cũng không thể giải quyết mọi khó khăn cá nhân. Nhưng sự kết nối có thể giúp bạn nhìn tình huống bớt cô lập hơn, có thêm một góc nhìn, một nguồn động viên hoặc một sự hỗ trợ thực tế mà khi ở một mình bạn chưa nhìn thấy.

Khó khăn lớn nhất đôi khi lại nằm ở việc bắt đầu nói

Nhiều sinh viên ngại chia sẻ vì sợ người khác nghĩ mình yếu đuối, sợ bị đánh giá là than thở, hoặc nghĩ rằng vấn đề của mình "chưa đủ lớn" để làm phiền người khác. Có người thậm chí không biết phải nói từ đâu vì cảm xúc bên trong quá rối. Chính vì vậy, việc chia sẻ không cần phải bắt đầu bằng một câu chuyện đầy đủ hay một lời giải thích hoàn hảo.

Một câu như "Dạo này mình hơi mệt, mình muốn nói chuyện với bạn một chút" đã là đủ để mở đầu. Điều quan trọng không phải là nói thật hay. Điều quan trọng là cho người khác một cơ hội được bước vào thế giới của mình. Tất nhiên, không phải ai cũng là người phù hợp để mình chia sẻ mọi chuyện. Có người rất gần gũi nhưng không giỏi lắng nghe. Có người quan tâm nhưng phản ứng theo cách khiến mình cảm thấy bị phán xét. Vì vậy, kết nối lành mạnh không chỉ là “nói với ai đó”, mà còn là biết chọn người khiến mình cảm thấy an toàn, được tôn trọng và có khả năng giữ khoảng không cho mình.

Với sinh viên, những nguồn kết nối có thể rất đa dạng. Đó có thể là một người bạn thân, một thành viên trong gia đình, một anh chị khóa trên, cố vấn học tập, giảng viên hoặc một người mình tin tưởng trong môi trường học tập. Mỗi mối quan hệ mang lại một kiểu hỗ trợ khác nhau. Bạn bè có thể đồng cảm vì đang ở trong những trải nghiệm tương tự. Gia đình có thể mang lại cảm giác gắn bó và an toàn. Giảng viên có thể giúp bạn nhìn rõ hơn những khó khăn liên quan đến học tập hoặc hướng dẫn cách xử lý phù hợp trong bối cảnh lớp học.

Kết nối không chỉ quan trọng khi mình là người cần được hỗ trợ. Nó còn quan trọng khi một người bạn tìm đến mình. Khi ai đó nói rằng họ đang không ổn, phản ứng tự nhiên của chúng ta thường là muốn giúp thật nhanh. Vì vậy, rất dễ xuất hiện những câu như "Đừng nghĩ nhiều nữa", "ai cũng vậy mà", "cố lên rồi sẽ qua", "mày phải mạnh mẽ lên". Những câu này thường xuất phát từ ý tốt, nhưng đôi khi lại khiến người đang chia sẻ cảm thấy cảm xúc của mình bị xem nhẹ.

Lắng nghe không nhất thiết phải có lời khuyên. Đôi khi, điều hữu ích nhất chỉ là ở lại với câu chuyện của người kia, nghe hết trước khi đưa ra giải pháp, không vội so sánh với trải nghiệm của mình và không ép họ phải vui lên nhanh hơn. Một câu như "Mình nghe đây", "chuyện đó chắc hẳn khiến bạn mệt lắm" hoặc "bạn muốn mình chỉ lắng nghe hay muốn cùng nghĩ cách?" thường tạo ra cảm giác an toàn hơn rất nhiều.

Điều này cũng giúp phân biệt giữa đồng hành và "gánh thay". Bạn có thể lắng nghe một người bạn, ở bên họ và hỗ trợ trong khả năng của mình. Nhưng bạn không cần trở thành người chịu trách nhiệm cho toàn bộ cảm xúc hay mọi vấn đề của họ. Kết nối lành mạnh luôn cần ranh giới. Bạn có thể quan tâm mà không phải lúc nào cũng sẵn sàng. Bạn có thể giúp mà không cần tự mình giải quyết mọi chuyện thay người khác. Trong đời sống sinh viên, cảm giác cô đơn đôi khi không xuất hiện vì thiếu người xung quanh, mà vì thiếu cảm giác thật sự được kết nối. Một người có thể ở trong rất nhiều nhóm chat, tham gia nhiều hoạt động và vẫn cảm thấy mình không có ai để nói thật về những điều đang trải qua. Vì vậy, chất lượng của kết nối thường quan trọng hơn số lượng mối quan hệ. Một mối quan hệ có giá trị cho sức khỏe tinh thần thường là nơi bạn có thể hiện diện tương đối thật với mình. Bạn không cần lúc nào cũng phải vui, không cần liên tục chứng minh mình ổn và không cảm thấy mình bị đánh giá nếu thừa nhận rằng đang gặp khó khăn.

Đồng thời, kết nối không chỉ được xây dựng vào lúc khủng hoảng. Nó được nuôi dưỡng từ những điều rất nhỏ trong đời sống thường ngày: hỏi thăm một người bạn, cùng ăn một bữa, chủ động nhắn tin khi thấy ai đó im lặng bất thường, dành thời gian trò chuyện trực tiếp thay vì chỉ tương tác qua mạng xã hội. Những hành động tưởng như rất nhỏ này tạo ra một "mạng lưới an toàn" mà đôi khi chỉ đến lúc khó khăn chúng ta mới nhận ra giá trị của nó. Ngày hôm nay, điều cần nhớ không phải là phải chia sẻ tất cả với tất cả mọi người. Chăm sóc sức khỏe tinh thần qua kết nối bắt đầu từ việc biết rằng mình có quyền tìm đến người khác khi cần, và cũng có thể trở thành một người biết lắng nghe khi ai đó tìm đến mình. Nếu đang có một điều khiến bạn mệt mỏi nhưng đã giữ trong lòng quá lâu, có thể hôm nay chưa cần kể hết. Chỉ cần nghĩ đến một người mà bạn cảm thấy an toàn khi ở cạnh và cho mình cơ hội mở đầu một cuộc trò chuyện. Và nếu một người bạn đang tìm đến bạn, đừng quá áp lực phải nói điều gì thật đúng. Hãy bắt đầu bằng sự hiện diện.Bởi đôi khi điều một người cần nhất không phải là một lời khuyên hoàn hảo, mà là cảm giác: "Có người đang ở đây với mình".

HUTECH MINDCARE – Hiểu mình để chăm mình, phát triển mình tốt hơn.

Bài 6 thuộc chuỗi “7 ngày cùng người học chăm sóc sức khỏe tinh thần” do Trung tâm Tư vấn và Phát triển năng lực người học HUTECH thực hiện hưởng ứng Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới 10/10.

Tài liệu tham khảo gợi ý: World Health Organization – Mental health; U.S. Surgeon General – Social Connection and Community; American Psychological Association – Social support and resilience.

14635806

Các tin khác