Một hướng nghiên cứu có giá trị thường bắt đầu bằng việc đọc đúng, sàng lọc kỹ và nhận diện chính xác khoảng trống khoa học. Quy trình này được làm rõ tại Hội thảo “Systematic literature review process and tools” do Viện Đào tạo Sau Đại học Trường Đại học Công nghệ TP.HCM (HUTECH) tổ chức ngày 14/11.

Hội thảo diễn ra vào ngày 14/11 thu hút đông đảo giảng viên, học viên cao học, nghiên cứu sinh
Đồng hành cùng chương trình, PGS.TS. Phan Tấn Lực - Giảng viên Khoa Quản trị, Đại học Kinh tế TP.HCM giới thiệu phương pháp tổng quan tài liệu có hệ thống (Systematic literature review - SLR). Khác với việc thu thập và tóm tắt tài liệu đơn thuần, SLR yêu cầu người nghiên cứu thực hiện đầy đủ các bước tìm kiếm, sàng lọc, đánh giá và tổng hợp công trình khoa học theo một quy trình minh bạch, chặt chẽ.
PGS.TS. Phan Tấn Lực đảm nhận vai trò diễn giả tại chương trình

Lãnh đạo Viện Đào tạo Sau Đại học tặng quà cảm ơn đến diễn giả
Cách tiếp cận này góp phần hạn chế sự chủ quan, củng cố nền tảng lý thuyết và xác định những vấn đề còn bỏ ngỏ. Đây cũng là cơ sở để học viên cao học, nghiên cứu sinh hình thành câu hỏi nghiên cứu, lựa chọn hướng triển khai và làm rõ đóng góp mới của đề tài.
Đi sâu vào quy trình thực hiện, diễn giả hướng dẫn người tham dự xây dựng bộ từ khóa phù hợp và khai thác tài liệu trên các cơ sở dữ liệu học thuật như Scopus, Web of Science. Công cụ BiblioMerge được giới thiệu nhằm hỗ trợ kết hợp dữ liệu, loại bỏ kết quả trùng lặp; trong khi sơ đồ PRISMA và các chức năng xử lý trên Excel phục vụ việc sàng lọc, phân loại, hệ thống hóa thông tin. Việc sử dụng đúng công cụ giúp quá trình tổng quan dễ kiểm chứng và bảo đảm tính nhất quán.
Diễn giả hướng dẫn người tham dự xây dựng bộ từ khóa phù hợp và khai thác tài liệu trên các cơ sở dữ liệu học thuật
PGS.TS. Phan Tấn Lực cũng phân tích bốn tầng kết quả kỳ vọng của SLR, gồm mô tả xu hướng công bố; nhận diện chủ đề và nền tảng lý thuyết; phát triển khung nghiên cứu; đề xuất hàm ý ứng dụng. Giá trị của phương pháp vượt khỏi việc tổng hợp những gì đã có, hướng người nghiên cứu đến khả năng kết nối các phát hiện, lý giải kết quả chưa thống nhất và phát triển hướng nghiên cứu mới.

Người tham dự lắng nghe chia sẻ từ diễn giả, thực hành tại hội thảo
Để hình thành câu hỏi nghiên cứu có chiều sâu, diễn giả gợi mở hai cách tiếp cận: tìm kiếm vấn đề chưa được giải đáp trong các công trình trước hoặc xem xét lại những giả định lý thuyết vốn được thừa nhận. Người nghiên cứu có thể mở rộng, tích hợp lý thuyết, làm rõ cơ chế tác động, lý giải các kết quả trái chiều hoặc xác định điều kiện chi phối mối quan hệ giữa những yếu tố nghiên cứu.
PGS.TS. Ngô Cao Cường chia sẻ tại chương trình
“Sự phát triển của công nghệ cùng sự đồng hành của giảng viên, chuyên gia đang mở ra nhiều điều kiện thuận lợi để học viên cao học và nghiên cứu sinh tiếp cận các phương pháp hiện đại. Hy vọng các anh chị sẽ tích cực thực hành và khai thác hiệu quả những công cụ được hướng dẫn để từng bước nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học” - PGS.TS. Ngô Cao Cường - Phó Hiệu trưởng Nhà trường nhấn mạnh.
Tin: Bảo Phúc
Ảnh: Công Định
TT. Truyền thông