Từ một chi tiết chưa hợp lý trong bài tập, một khoảng trống trong đồ án hay một câu hỏi nảy ra giữa quá trình học, sinh viên hoàn toàn có thể tìm thấy “điểm xuất phát” cho nghiên cứu khoa học.
Để những điểm khởi đầu ấy được định hướng rõ ràng hơn, ngày 01/10, Khoa Truyền thông - Thiết kế Trường Đại học Công nghệ TP.HCM (HUTECH) tổ chức Chương trình “Phát động & Hướng dẫn nghiên cứu khoa học sinh viên”, trang bị cho người học cách tiếp cận nghiên cứu, tìm kiếm đề tài và ứng dụng AI trong quá trình thực hiện.
Chương trình thu hút đông đảo sinh viên tham gia và tìm hiểu về nghiên cứu khoa học
Mở đầu chương trình, TS. Hồ Tố Phương - Trưởng Khoa chia sẻ về vai trò phản biện và định hình tư duy xã hội của môi trường đại học. Phản biện không dừng ở việc bảo vệ quan điểm cá nhân mà còn là khả năng nhìn lại vấn đề, đặt ra góc nhìn mới và tìm kiếm những hướng tiếp cận phù hợp hơn. Nghiên cứu khoa học vì thế trở thành một cách để sinh viên rèn tư duy sâu và nâng cao năng lực phản biện.
TS. Hồ Tố Phương chia sẻ về vai trò của nghiên cứu khoa học trong rèn luyện tư duy phản biện cho sinh viên
Từ nền tảng ấy, TS. Nguyễn Thị Ngọc Quyên - Phó trưởng Khoa cụ thể hóa tư duy nghiên cứu qua trò chơi tìm điểm khác biệt. Hoạt động trực quan gợi mở cho sinh viên cách quan sát, nhận diện những hạn chế hoặc khoảng trống trong học tập, đồ án và thực tiễn. Những điều chưa hợp lý khi được đặt thành câu hỏi và tìm cách cải tiến hoàn toàn có thể trở thành khởi nguồn cho một đề tài nghiên cứu thiết thực.
TS. Nguyễn Thị Ngọc Quyên khơi gợi tư duy nghiên cứu qua hoạt động quan sát và tìm kiếm điểm khác biệt
Đặc biệt, sinh viên năm nhất được khuyến khích gạt bỏ tâm lý nghiên cứu khoa học là điều quá khó. Mỗi môn học, bài tập, đồ án hay dự án đều có thể mở ra một vấn đề đáng để tìm hiểu; khi kiến thức chuyên ngành ngày càng vững, những sản phẩm học tập này có thể tiếp tục được phát triển thành các hướng nghiên cứu chuyên sâu hơn.
Các bạn hào hứng tiếp cận nghiên cứu khoa học từ những vấn đề gần gũi trong học tập và thực tiễn
Tiếp nối phần định hướng, TS. Nguyễn Văn Giang - Giảng viên Khoa Kiến trúc - Xây dựng hướng dẫn các bạn cách chuyển một ý tưởng ban đầu thành vấn đề nghiên cứu cụ thể. Nghiên cứu thường bắt đầu từ những thắc mắc trong thực tiễn, sau đó được định hướng mục tiêu, khoanh vùng phạm vi, lựa chọn phương pháp tiếp cận và từng bước chuẩn hóa thành một vấn đề rõ ràng.
TS. Nguyễn Văn Giang hướng dẫn sinh viên cách xác định và cụ thể hóa vấn đề từ một ý tưởng nghiên cứu ban đầu
Trong quá trình đó, AI được giới thiệu như công cụ hỗ trợ từ khâu gợi mở ý tưởng, tổng hợp và tóm tắt tài liệu, nhận diện khoảng trống nghiên cứu đến xử lý dữ liệu và rà soát báo cáo. Sinh viên cũng được hướng dẫn khai thác các nền tảng như ChatGPT, Claude, Gemini cùng nguồn học thuật từ Google Scholar, Scopus để hỗ trợ quá trình nghiên cứu hiệu quả và mạch lạc hơn.
Chương trình mở ra thêm nhiều gợi ý để sinh viên tự tin bắt đầu hành trình nghiên cứu khoa học từ những vấn đề thực tiễn
Chương trình đưa nghiên cứu khoa học về gần hơn với trải nghiệm học tập của sinh viên Truyền thông - Thiết kế, nơi một câu hỏi nhỏ, một quan sát mới hay một vấn đề chưa có lời giải đều có thể trở thành điểm bắt đầu cho hành trình khám phá, sáng tạo và phát triển năng lực chuyên môn.
Tin: Mỹ Lam & Mai Ly
Ảnh: Quốc Bảo
TT. Truyền thông