Hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng đồng thời các tranh chấp thương mại có yếu tố nước ngoài có xu hướng tăng, đặt ra yêu cầu hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao hiệu quả các phương thức giải quyết tranh chấp, đặc biệt là trọng tài thương mại.
Hội thảo “Pháp luật về trọng tài thương mại trong bối cảnh cải cách tư pháp và hội nhập quốc tế tại Việt Nam”
Trên cơ sở đó, ngày 14/03, Khoa Luật Trường Đại học Công nghệ TP.HCM (HUTECH) phối hợp cùng Trung tâm Trọng tài Thương mại số 1 Việt Nam (VN1AC) tổ chức hội thảo khoa học chủ đề “Pháp luật về trọng tài thương mại trong bối cảnh cải cách tư pháp và hội nhập quốc tế tại Việt Nam”. Chương trình thu hút sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu, nhận về hơn 25 tham luận khoa học với tổng dung lượng kỷ yếu hơn 297 trang, trong đó có 05 đề tài tiêu biểu được lựa chọn trình bày trực tiếp.
ThS.LS. Nguyễn Trọng Hào cho biết nhu cầu giải quyết tranh chấp bằng trọng tài ngày càng tăng
Mở đầu phần thảo luận, ThS.LS. Nguyễn Trọng Hào - Chủ tịch VN1AC trình bày nghiên cứu về “Vai trò của trọng tài thương mại trong bối cảnh cải cách tư pháp và hội nhập quốc tế”. Ông cho biết khi Việt Nam tham gia nhiều hiệp định thương mại tự do như CPTPP hay EVFTA, nhu cầu giải quyết tranh chấp bằng trọng tài ngày càng tăng. Với các ưu điểm như tính bảo mật, tính chung thẩm và quyền tự quyết của các bên, trọng tài đang trở thành phương thức giải quyết tranh chấp hiệu quả; do đó cần tăng cường sự hỗ trợ từ phía tòa án và đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động trọng tài.
TS. Lê Nguyễn Gia Thiện phân tích nguyên tắc “ex aequo et bono” trong pháp luật trọng tài quốc tế
Tiếp đó, TS. Lê Nguyễn Gia Thiện - Phó trưởng Khoa Luật, Trường Đại học Kinh tế - Luật (ĐHQG TP.HCM) trình bày tham luận về việc “Áp dụng lẽ công bằng trong tố tụng trọng tài”. Bài nghiên cứu phân tích nguyên tắc “ex aequo et bono” trong pháp luật trọng tài quốc tế, cho phép hội đồng trọng tài giải quyết tranh chấp dựa trên lẽ công bằng khi có sự cho phép của các bên. Theo ông, việc tiếp cận nguyên tắc này có thể góp phần tăng tính linh hoạt và phù hợp hơn với thực tiễn giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế.
ThS.LS. Nguyễn Minh Nhựt nhấn mạnh cần bảo đảm tính minh bạch và thống nhất khi xem xét công nhận phán quyết trọng tài nước ngoài tại Việt Nam.
Tham luận của ThS.LS. Nguyễn Minh Nhựt - Trưởng ngành Luật kinh tế, Khoa Luật HUTECH tập trung vào vấn đề “Áp dụng các nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam khi công nhận và thi hành phán quyết trọng tài nước ngoài”. Ông nhận định rằng khái niệm “nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam” hiện vẫn chưa được định nghĩa rõ ràng, dẫn đến những khó khăn trong quá trình áp dụng trên thực tế. Vì vậy, cần có hướng dẫn cụ thể hơn nhằm bảo đảm tính minh bạch và thống nhất khi xem xét công nhận phán quyết trọng tài nước ngoài tại Việt Nam.
ThS.LS. Hồ Trung Hải đặt vấn đề về “Tính chung thẩm của phán quyết trọng tài”
Ở góc nhìn thực tiễn, ThS.LS. Hồ Trung Hải - Giám đốc Công ty Hợp danh Quản lý và Thanh lý tài sản Đỉnh Luật đặt vấn đề về “Tính chung thẩm của phán quyết trọng tài”. Theo quy định, phán quyết trọng tài có hiệu lực ngay sau khi ban hành và không bị kháng cáo. Tuy nhiên, trên thực tế vẫn tồn tại tình trạng các bên yêu cầu hủy phán quyết nhằm kéo dài quá trình giải quyết tranh chấp. Từ đó, ông đề xuất cần thu hẹp các căn cứ hủy phán quyết và tăng cường vai trò hỗ trợ của tòa án để bảo đảm tính dứt điểm của cơ chế trọng tài.
ThS.NCS. Phan Trần Mai Phương trình bày "Hòa giải trong trọng tài thương mại"
ThS.NCS. Phan Trần Mai Phương - Giảng viên Khoa Nhà nước và Pháp luật, Học viện Cán bộ TP.HCM khép lại chuỗi thảo luận với nghiên cứu về “Hòa giải trong trọng tài thương mại”. Bài tham luận cho thấy hòa giải giúp các bên tiết kiệm chi phí, duy trì quan hệ hợp tác và giảm tải cho hệ thống tư pháp. Tuy nhiên, cơ chế này vẫn còn một số hạn chế liên quan đến khung pháp lý và nhận thức thực tiễn, do đó cần tiếp tục được hoàn thiện để phát huy hiệu quả.
Các đại biểu tham dự trao đổi chuyên sâu
GS.TS. Nguyễn Trung Kiên nhấn mạnh ý nghĩa của hội thảo trong góp phần chia sẻ ý kiến thực tiễn
Phát biểu tại hội thảo, GS.TS. Nguyễn Trung Kiên - Phó Hiệu trưởng HUTECH nhấn mạnh: “Trong bối cảnh Việt Nam hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng và ký kết nhiều hiệp định thương mại tự do, các hoạt động thương mại ngày càng mở rộng và phức tạp hơn. Điều này đòi hỏi hệ thống pháp luật, đặc biệt trong lĩnh vực giải quyết tranh chấp thương mại phải không ngừng được hoàn thiện. Những diễn đàn học thuật như hội thảo hôm nay là cơ hội để các chuyên gia và nhà nghiên cứu cùng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn.”
Tin: Mỹ Lam
Ảnh: Thành Phúc
TT. Truyền thông