Văn hóa Nhật Bản hiện lên qua nhiều lát cắt lịch sử, nghệ thuật và đời sống dưới góc nhìn sáng tạo của sinh viên Viện Công nghệ Việt - Nhật (VJIT), Trường Đại học Công nghệ TP.HCM (HUTECH) tại Chung kết cuộc thi thiết kế poster học phần Cơ sở văn hóa Nhật Bản “Nihon no Iro - Sắc màu văn hóa Nhật Bản” ngày 07/8.

Hơn 100 poster tái hiện sắc màu văn hóa Nhật Bản qua góc nhìn sáng tạo của sinh viên VJIT
Hơn 100 poster gửi về cuộc thi với chủ đề phong phú về lễ hội, ẩm thực, nghệ thuật truyền thống, đời sống và con người Nhật Bản. Sau vòng sơ loại, 24 sản phẩm được Ban Giám khảo lựa chọn vào Chung kết dựa trên giá trị nội dung, tính học thuật, khả năng sáng tạo, bố cục, thẩm mỹ và hiệu quả truyền tải thông điệp.
Mỗi poster là một cách “đọc” văn hóa xứ Phù Tang qua góc nhìn của người trẻ. Trải rộng ở dấu tích lịch sử, biểu tượng của xã hội phong kiến, nghệ thuật sân khấu cổ truyền hay anime, manga quen thuộc được đưa vào quá trình nghiên cứu và diễn giải bằng hình ảnh. Chính sự đa dạng ấy tạo nên một bức tranh văn hóa Nhật Bản nhiều lớp, vừa giữ chiều sâu truyền thống, vừa hiện diện gần gũi trong đời sống đương đại.
Sinh viên VJIT trình bày những lớp màu văn hóa Nhật Bản qua ngôn ngữ thiết kế poster
Nổi bật với đề tài “Cách người Nhật truyền tải yếu tố lịch sử qua Anime và Manga”, sinh viên lựa chọn Vagabond, Samurai Champloo, Gintama và Rurouni Kenshin để phân tích cách lịch sử được tái hiện qua nhân vật, trang phục và bối cảnh. Bên cạnh đó, poster còn khai thác tinh thần Bushido, trách nhiệm, ý thức cộng đồng và nghị lực, cho thấy anime, manga có thể trở thành một cách kể chuyện giàu sức hấp dẫn về quá khứ với thế hệ trẻ.
Nếu anime và manga đưa lịch sử vào những câu chuyện hiện đại, “Ý nghĩa các loại mặt nạ trong kịch Noh Nhật Bản” lại mở cánh cửa vào thế giới tinh thần của một loại hình sân khấu truyền thống. Qua Okina, Otokomen, Onnamen, Kimen hay Henge/Onryo, sinh viên giải mã những biểu đạt về bình an, trường thọ, hình tượng nam giới, trạng thái nội tâm, giận dữ và oán hận. Từng đường nét trên mặt nạ vì vậy trở thành ký hiệu văn hóa, phản ánh quan niệm tâm linh cùng mỹ cảm đặc trưng của người Nhật.
Một lát cắt cổ xưa khác được khai thác qua “Dấu ấn thời gian - Khám phá nghệ thuật gốm Jomon”. Sau khi nghiên cứu kỹ thuật chế tác, nhóm đặt gốm Jomon trong tương quan với gốm Bàu Trúc của Việt Nam để đối chiếu hoa văn, màu sắc và phương thức tạo hình. Cách tiếp cận này đưa câu chuyện vượt khỏi hình thức của một sản phẩm thủ công, hướng sự chú ý vào môi trường sống, quan niệm thẩm mỹ và mối liên hệ giữa con người với tự nhiên được lưu dấu trên chất liệu gốm.
Mỗi poster mở ra một lát cắt riêng về lịch sử, nghệ thuật và đời sống văn hóa Nhật Bản
Dòng chảy lịch sử tiếp tục hiện diện trong “Kamon - Gia huy của các gia tộc Nhật Bản”. Sinh viên lần theo hành trình những hoa văn của tầng lớp quý tộc thời Heian phát triển thành dấu hiệu nhận diện gia tộc và phân biệt lực lượng trên chiến trường. Các Kamon gắn với Fujiwara, Oda Nobunaga, Toyotomi Hideyoshi hay Tokugawa Ieyasu, gợi mở những câu chuyện về dòng tộc, quyền lực và vị thế xã hội.
Hình tượng Samurai cũng được nhìn lại trong “Sự thật ít người biết về Samurai Nhật Bản”. Ngoài Katana, nhóm giới thiệu Yumi, Yari, Naginata, súng hỏa mai, nữ chiến binh Onna-musha và những nhân vật người nước ngoài từng phục vụ các lãnh chúa Nhật Bản. Những tư liệu này mở rộng hình dung về Samurai với nhiều vai trò trong quân sự, quản lý và đời sống xã hội.
Không gian khám phá văn hóa Nhật Bản tiếp tục nối dài qua hoạt động thưởng thức Matcha. Câu chuyện “Từ Sadō đến Matcha Latte” gợi mở sự khác biệt trong cách thưởng thức Matcha giữa truyền thống Nhật Bản và Gen Z Việt Nam, giúp các bạn trẻ quan sát cách một nét văn hóa được tiếp nhận và biến đổi trong đời sống hiện đại.

Hoạt động thưởng thức Matcha mang đến góc nhìn thú vị về sự giao thoa giữa văn hóa truyền thống và đời sống hiện đại
Đằng sau mỗi poster là quá trình xử lý một lượng kiến thức khá lớn bằng tư duy cô đọng. Sinh viên phải xác định vấn đề, tìm kiếm và kiểm chứng tài liệu, tổ chức thông tin, lựa chọn hình ảnh, đồng thời cân nhắc cách trình bày để nội dung học thuật vẫn rõ ràng trên một khuôn hình giới hạn. Tại vòng Chung kết, 5 nhóm được Ban Giám khảo lựa chọn thuyết trình trực tiếp, trình bày cách tiếp cận và bảo vệ sản phẩm trước hội đồng:
|
Giải
|
Đề tài
|
|
Giải Nhất
|
Cách người Nhật truyền tải yếu tố lịch sử qua Anime và Manga
|
|
Giải Nhì
|
Ý nghĩa các loại mặt nạ trong kịch Noh Nhật Bản
|
|
Giải Ba
|
Dấu ấn thời gian - Khám phá nghệ thuật gốm Jomon
|
|
Giải Khuyến khích
|
Kamon - Gia huy của các gia tộc Nhật Bản
|
|
Sự thật ít người biết về Samurai Nhật Bản
|
Các nhóm xuất sắc được Ban Giám khảo ghi nhận và trao giải tại vòng Chung kết
“Học phần Cơ sở văn hóa Nhật Bản giúp sinh viên hiểu về lịch sử, lễ nghi, cách ứng xử và phong cách của người Nhật để vận dụng trong học tập, làm việc tại doanh nghiệp Nhật Bản cũng như môi trường đa văn hóa. Kiến thức và trải nghiệm tích lũy trong quá trình thực hiện chính là giá trị thiết thực mà các bạn nhận được sau cuộc thi” - ThS. Nguyễn Xuân Hưng - Viện trưởng VJIT chia sẻ.
Tin: Mỹ Lệ
Ảnh: Công Định
TT. Truyền thông